ابراز اطاعت دعوت كرد « 1 » . ابن الاثير داستان لشكركشى اعراب را در سال 194 هجرى / 810 ميلادى عليه شهر كولان ( اكنون « تارتى » ناميده مىشود و در ناحيهء « آئولى - آتا » قرار دارد ) نقل مىكند كه در طى آن صوفى شقيق بن ابراهيم بلخى مقتول شد « 2 » . مأمون پيش از آغاز جنگ عليه خليفه امين ( 195 هجرى / 811 ميلادى ) به وزير خود فضل بن سهل شكايت مىكرد كه مجبور است جنگ را در نامساعد - ترين شرايط آغاز كند : زيراكه جبغوى ( قارليغ ) [ قرلق ، خرلق ] از اطاعت سرپيچى كرده و « خاقان صاحب تبت » نيز نافرمانى مىكند و شاه كابل آمادهء حمله به نواحى مجاور متصرفات خويش در خراسان مىگردد و شاه اترار « 3 » از پرداخت خراج سرباز زده و حال آنكه پيشتر مىپرداخته . فضل به مأمون اندرز داد كه نامه‌هائى به جبغو و خاقان نويسد و نواحيى را كه آنان متصرف بودند به ايشان عطا كند و نويد دهد كه در مبارزه با ( ديگر ) شاهان ايشان را يارى خواهد كرد . و براى شاه كابل هدايائى ارسال كند و پيشنهاد انعقاد پيمان صلح نمايد و گفت كه شاه كابل با طيب‌خاطر به چنين پيشنهادى رضا خواهد داد . و خراج يك ساله را به رسم مرحمت و عنايت به پادشاه اترار ببخشد « 4 » . ظاهرا براثر اين اقدامات و ديگر قدمهاى همانند توانستند ، لااقل به ظاهر كشور را آرام كنند . اما در مورد ادارهء امور داخلى كشور ، بنا به گفتهء مورخان ، بيش از

--> ( 1 ) - بلاذرى ، 430 . ( 2 ) - ابن الاثير ، چاپ تورنبرگ ، IV ، 164 . كولان در « گزارش سفر به آسياى ميانه » من ياد شده ، ص 21 ، 31 ؛ رجوع شود نيز : 27 . P ، « gende ؟ La le » ، Grenard » ( 3 ) - در متن : « اترار بنده » ، در نسخهء خطى ، « ايراز بنده » . ( 4 ) - طبرى ، III ، 816 - 815 .